Kiểm tra, giám sát là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng, các tổ chức đảng phải tiến hành công tác kiểm tra, giám sát. Do vậy, bên cạnh các chủ thể kiểm tra, giám sát như: chi bộ, đảng uỷ bộ phận, ban thường vụ đảng uỷ cơ sở, đảng uỷ từ cấp cơ sở trở lên, uỷ ban kiểm tra thì các ban đảng, văn phòng cấp uỷ (gọi chung là các ban tham mưu, giúp việc của cấp uỷ) có nhiệm vụ phải thực hiện công tác kiểm tra, giám sát.

Căn cứ Khoản 1 Điều 30 Điều lệ Đảng và mục 5 Điều 3 và Điều 5 Quy định số 296-QĐ/TW, ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, đối với các ban tham mưu, giúp việc của cấp uỷ, ngoài việc có trách nhiệm tham mưu cho cấp uỷ cấp mình thực hiện công tác kiểm tra, giám sát thì còn có nhiệm vụ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát theo chức năng, nhiệm vụ chuyên môn.

Trong việc tham mưu cho cấp uỷ thực hiện công tác kiểm tra, giám sát các ban tham mưu, giúp việc của cấp uỷ có nhiệm vụ: (1) Tham mưu cho cấp uỷ xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát toàn khoá và hằng năm; (2) Tham mưu tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát theo lĩnh vực phụ trách; (3) Phối hợp với UBKT và các cơ quan tham mưu khác để cung cấp thông tin, tài liệu, báo cáo phục vụ các cuộc KTGS của cấp uỷ; phối hợp tham gia đoàn khi được phân công; tham gia xây dựng báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát; (4) Theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận, kiến nghị sau kiểm tra, giám sát.

Trong việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát theo chức năng, nhiệm vụ chuyên môn gồm: (1) Thực hiện nhiệm vụ kiểm tra; (2) Thực hiện nhiệm vụ giám sát; (3) Chủ trì giải quyết tố cáo theo quy định của cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ cùng cấp về giải quyết tố cáo đối với tổ chức đảng, đảng viên (kể cả đảng viên là cán bộ diện cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ cùng cấp quản lý) có nội dung liên quan đến lĩnh vực phụ trách; (4) Cử cán bộ tham gia các đoàn kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ cùng cấp.

Đối tượng kiểm tra, giám sát của các ban tham mưu, giúp việc của cấp uỷ gồm: chi ủy, chi bộ, cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy, thường trực cấp ủy, trước hết là cấp dưới trực tiếp; đảng viên thuộc lĩnh vực phụ trách và các đối tượng khác do cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy cùng cấp giao; các ban chỉ đạo, tiểu ban, hội đồng, tổ công tác, đoàn kiểm tra, giám sát do cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ lập ra theo thẩm quyền.

Nội dung kiểm tra tập trung vào các lĩnh vực theo chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực được phân công phụ trách và những nội dung do cấp uỷ giao. Nội dung giám sát đối với tổ chức đảng gồm: việc chấp hành chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan đến đối tượng giám sát; việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn thuộc lĩnh vực phụ trách và những nội dung do cấp ủy giao. Nội dung giám sát đối với đảng viên gồm: việc thực hiện nhiệm vụ đảng viên, nhiệm vụ cấp ủy viên liên quan đến lĩnh vực phụ trách của đối tượng giám sát.

Quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát các ban tham mưu, giúp việc của cấp uỷ sẽ chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch và sử dụng bộ máy của cơ quan mình hoặc phối hợp với ủy ban kiểm tra và các cơ quan tham mưu, giúp việc khác của cấp ủy để tiến hành hoặc tham mưu giúp cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch công tác kiểm tra, giám sát nhiệm kỳ và hằng năm. Khi thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát được yêu cầu tổ chức đảng và đảng viên có liên quan báo cáo, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc kiểm tra, giám sát và phải giữ bí mật nội dung thông tin, tài liệu. Nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm thì đề nghị tổ chức đảng có thẩm quyền kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm.

Để việc thực hiện công tác kiểm tra, giám sát của các ban tham mưu, giúp việc của cấp uỷ đạt kết quả cao trong thời gian tới cần quan tâm thực hiện tốt một số nội dung sau:

1. Thường xuyên quán triệt, nghiên cứu kỹ các quy định của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát để kịp thời tham mưu cho cấp uỷ và tổ chức thực hiện việc kiểm tra, giám sát như: Quy định số 296-QĐ/TW ngày 30/5/2025 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng; Quyết định số 331-QĐ/TW, ngày 18/6/2025 của Ban Bí thư về ban hành Quy trình mẫu thực hiện kiểm tra, giám sát của các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp uỷ đối với cán bộ các ban xây dựng đảng; Quyết định số 2011-QĐ/UBKTTW, ngày 08/8/2025 Ủy ban Kiểm tra Trung ương về ban hành mẫu báo cáo thống kê về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

2. Căn cứ tình hình thực tế của Đảng bộ, các nội dung liên quan đến lĩnh vực chuyên môn phụ trách chủ động xây dựng và tham mưu cho cấp uỷ xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát nhiệm kỳ và hằng năm, lựa chọn nội dung, đối tượng phù hợp với chức năng nhiệm vụ và chỉ đạo của cấp trên trong từng giai đoạn.

3. Thực hiện đúng quy trình các cuộc kiểm tra, giám sát theo quy định của Quyết định số 331-QĐ/TW, ngày 18/6/2025 của Ban Bí thư về ban hành Quy trình mẫu thực hiện kiểm tra, giám sát của các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp uỷ đối với cán bộ các ban xây dựng đảng.

4. Phân công cán bộ phụ trách đơn vị của ban, văn phòng đảng ủy đôn đốc đối tượng kiểm tra, giám sát thực hiện nghiêm thông báo kết luận, xây dựng kế hoạch khắc phục, sửa chữa những khuyết điểm, vi phạm (nếu có) gửi chủ thể kiểm tra, giám sát; báo cáo chủ thể kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện để các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp uỷ giám sát và hướng dẫn việc khắc phục các hạn chế được chỉ ra tại thông báo kết luận.